|
Çocuk ve okul
Okul öncesi yıllar çocuğun yaşamında gelişim hızının
yüksek olduğu ve çocuğun kişiliğinin biçimlendiği en önemli yıllardır. Bu
yılların önemi tartışılmaz bir gerçektir. Çocuğun kişiliğinin temel yapısı
bu dönemde oluşmaktadır.
Bu dönemde oluşan temel kişilik, çocuğun yaşamının her devresinde etkili
olacaktır. Yaşamında insanlarla ilişkilerinin ne düzeyde olacağını,
taşıyacağı korkuları, tepkileri, olaylar karşısındaki tutumu, içe kapanık
mı, yoksa dışa dönük mü olacağı bu dönemde belirlenecektir.
Okul öncesi dönemin kişilik özelliklerini ve önemini çok iyi kavrayarak
değerlendirmeli, vereceğimiz eğitimi bu yönde oluşturarak ona göre
davranmalıyız. Çocuklarımızı geleceğe arzu ettiğimiz şekilde
hazırlayabilmemiz, bu dönemi verimli olarak değerlendirmekle mümkündür.
Bu dönemde çocuklarımızla etkili bir iletişim kurmalı, fiziksel, ruhsal
gereksinimlerini karşılamalı, zihinsel uyarımlarla beslemeli, onlara
nitelikli, yeterli zaman ayrılmalı. Sevgimizle güven oluşturmalı ve bu
şekilde onlara mümkün olduğunca katkıda bulunmalıyız.
Muhakkak ki çocuk yetiştirmek güç, karmaşık ve yorucu bir iştir. Ancak bu
zorluklara bilgi, sevgi ve akılcılıkla yaklaşırsak bu çabalar bizlere büyük
haz veren bir uğraş haline dönüşür.
Biyolojik Gereksinimlerin Doyurulması
Okul öncesi dönemde çocuğunuzun en önemli biyolojik gereksinimi, kasların
geliştirilmesidir. Çocuğunuz enerjisini tüketme itisindedir. Bu, doğal bir
biyolojik itidir. Bu nedenle, koşar, atlar, tırmanır, sürekli hareket
halinde, sürekli kıpır kıpırdır.
Anne-babalar, biyolojik yönden daha içe dönük yaşta oldukları için,
genellikle çocuğun bu dinamik biyolojik gelişimini yeterince değerlendiremez
ve anlayışla karşılayamazlar.
Okul öncesi dönemdeki çocuğu bir biyolojik fabrika olarak düşünün. Çocuk
yiyecek biçimdeki hammaddeyi alır ve enerji üretir. Bu enerjinin de
tüketilmesi gerekir. Bir psikolog şöyle bir deney yapmış; 4-5 yaşlarındaki
bir çocuğun bahçede oyun oynadığı sırada filmini çekmiş ve sonra bu bir saat
süren filmi futbolcuya seyrettirerek, çocuğun yaptığı hareketleri
tekrarlamasını istemiş. Futbolcu bir saatin sonunda bayılıp kalmış.
Çocuğun biyolojik ihtiyacını karşılamak için ona gerek ev içinde, gerek evin
dışında büyük oyun alanları ve oyun araçları sağlamamız gerekir. Böylece
çocuğunuz enerjisini boşaltma olanağını elde edecek, büyük ve küçük
kaslarını kullanma ve kontrol etme yetisini geliştirecektir. Çocuklarımızın
hareket etmek, enerji tüketmek gereksinimi ile bizim kafamızdaki dinlemek
isteğimiz çelişebilir. Çocuk enerjisini tüketmek için yapıcı yollar
bulamadığı zaman, bu enerjiyi yıkıcı bir yoldan boşaltmaya yönelecektir.
Okul öncesi dönemde sessiz ve uslu durmaya zorlanmış bir çocuk, okula
başladığı zaman arkadaşlarıyla olumlu ilişkiler kuramayacaktır. Çünkü okul
oyunları ve sporları için gerekli kas kontrolü ve koordinasyonuna sahip
olmayacaktır.
Dahası, hareket kontrolü, çocuğun daha sonraki zeka
gelişiminde, örneğin okumasında etken rol oynayan bir unsurdur. Çocuklardaki
kas kontrolü iki temel etmenden oluşur. Yanlar ve yönler işin, önemli ve zor
yanı yansal ve yönsel kavramların doğuştan olmayıp, sonradan öğrenilmesi
gerektiğidir. Bunlar da ancak çocuğumuzun tırmanmasıyla, koşmasıyla,
emeklemesiyle, takla atmasıyla öğrenilebilir. Yansal kavramları oluşmamış
bir çocuk, kelime ve harfleri öğrenmekte zorluk çeker. Örneğin "d" harfi ile
"b" harfi arasındaki tek fark yansaldır.
Anne-baba ile okul öncesi yaştaki çocuk arasında yakınlık kurmaya yarayan ve
aynı zamanda çocuğun biyolojik gereksinimlerinin sağlanmasına olanak getiren
şu birliktelikler sayılabilir; kamp gezileri, deniz kenarı, çocuk parkları,
evdeki oyunlar. Önemli olan bu dönemdeki çocuğunuzun gelişimine yardımcı
olmanızdır.
Okul öncesi eğitim
Ana okuluna başlarken
Zihinsel uygulamalar
Türkiye'de internet eğitimi
|
|
