Zihinsel uygulamalar

Çocuklar okul öncesi dönemlerinde, zekalarını geliştirecek uyarılara çok açık bir devreyi yaşarlar. Gerekli uyarılar yapıldığı takdirde, çocuk yaşamının sonuna dek sürdüreceği temel becerileri geliştirecek ve öğrenme karşısındaki genel tavrı bu yolla biçimlemektir. Çocuğunuzun bu dönemde en yüksek oranda zeka uyarıları içinde bulunmasını nasıl sağlarsınız? Bunu sağlamanın en iyi yollarından biri, çocuğu anaokuluna vermektir. Çocuğun öğrenmeye aç olduğu bu dönemde, işinin ustası öğretmenler elinde olmasından, daha yararlı bir durum olamaz. Ayrıca çocuğunuzun zihinsel gelişimi için evde bir takım oyunlar yaratabilirsiniz. Evde yapmanız gerekenleri kısaca özetleyelim.

Çocuğun evde uyarıcı bir ortamda olmasını sağlamak için onun zihinsel gelişimine yardımcı olacak çeşitli araç ve gereç bulundurun. Çocuklar okul öncesi çağda, oyun aracılığıyla öğrendikleri için, alacağınız oyuncakları, kitapları, kasetleri özenle seçmeniz gerekir.

Çocuğunuzla eğitici oyunlar oynayın. Günlük yaşam içinde, örneğin çocuğunuzla alış verişe giderken bile bu tarz oyunlar yaratabilirsiniz. Çocuğunuzun rahatça konuşması, özgün fikirler, yeni buluşlar düşünebilmesi için onunla oynayabileceğiniz bu oyunlardan biri "Şöyle olsaydı nasıl olurdu?" oyunudur. Çocuğunuza "Nehirler ve göllerde tuzlu su olsaydı da, denizlerin suyu tatlı olsaydı nasıl olurdu" diye sorun ve bundan sonuçlar çıkartmasına çalışın. Örneğin içme suyumuzu nasıl sağlardık, balıklar nasıl olurdu, yaşamımız değişir miydi vb.

Çocuğun en önemli zihinsel becerilerinden biri soyut düşünebilmektir. Bunu sağlamak için, birbirinden değişik görünen olaylar ve nesneler arasındaki ortak noktaları buldurmaya çalışın. Örneğin elma ile portakalın ne yönden birbirine benzediğini sorun. Zihinsel gelişmesi olan çocuk hemen benzerlikleri bulacaktır. (Yuvarlıklarını, kabuklarını, ileriki gelişme dönemlerinde ikisinin de meyve olduğunu vb.) Çocuğunuzla bu tarz eğitici oyunlar oynarken, çoğu cevapları için övgü leyin ki onun kendine olan iç güveni artsın. Zihinsel işlevine destek olsun. Çocuğunuz büyüdükçe soyut düşünmesi gelişsin. Örneğin "Kurabiye ile para arasında ne benzerlik vardır? İkisi de yuvarlak mıdır? Yere atınca ikisi de yuvarlanır mı?" gibi daha zor sorulara yönelebilirsiniz.

Çocuğunuz dört yaşından küçükse, bu oyunu somut nesnelerle, onları elinize alarak, ona göstererek oynayın. Giderek nesnelerin sadece adlarını sormakla oyunu yürütebileceğiniz duruma geleceksiniz. Buna benzer bir oyun da, "Ayrımları bulma" oyunudur. Bu kez de, iki olay veya iki nesne arasındaki ayrımları çocuğunuza sorun. Bir başka oyun da, "Yapılacak en iyi iş nedir?" oyunudur. Çocuğunuza "Birden yangın çıksa, yapılacak en iyi davranış nedir?" türünden sorularla onun düşünme yeteneğini geliştiririz. Çocuklar oyun oynamaya bayılırlar. Bu nedenle onları eğitmek için yapacağınız eylemleri "Oyun" olarak adlandırırsanız, ilk adımda olumlu davranmış olursunuz. Bu oyunları oynarken onun görüşlerini eleştirip, "Hayır, bu yanlış, olamaz" demeyin. Onun güvenini zedelemeden düşünmesini sağlayabilirsiniz.

Çocuğunuza kitap okuyarak da eğitebilirsiniz. Çocuğunuzu uykuya yatırırken kitap okumanız daha uygun olacaktır. Çocuğunuza kitap okumanın yanı sıra hikayeler de anlatabilirsiniz.

Yine oyun aracılığıyla çocuğunuza matematik öğretebilirsiniz. Önce sayıları iyice öğrendikten sonra toplama ve çıkarma işlemlerinin oyun şeklinde öğretilmesi zihinsel uyarımlarına katkıda bulunur.