|
 |
Yumurta, margarin ve tuz hakkında bildiğiniz her şeyi
unutun. Bu konuda yapılan son bilimsel araştırmalar bilinen tüm gerçekleri
tersine çeviriyor.. Kolesterol efsanesi yıkılıyor...
Eskiden, kalbinize iyi bakmak o kadar da büyük bir problem değildi: Dengeli
beslenir, biraz egzersiz yaparsanız, sağlıklı bir hayatı garantilediniz
demekti. Gerçi çoğunluk bunları da yapmazdı ama en azından suçunu bilir,
diyete başlar ya da spora ağırlık verirdi. Sonra çeşitli 'araştırma
sonuçları' gelmeye başladı; insanlar aslında "kalp zehri" yiyip içiyorlardı.
Kırmızı et örneğin, tereyağ, yumurta; bunlar çok kötü şeylerdi; kalp
damarlarını birer tıkaç gibi tıkıyorlardı. Tuz, bir zehirdi; tansiyonu
anında fırlatıyordu. Fazla yemek ve şişmanlık zaten koroner yetmezliği için
yer ayırtmak gibi bir şeydi. Demek ki ne yapmak lazımdı: Kırmızı eti kes,
çok canın çekiyorsa haftada tek bir yumurta ye, tereyağı yerine margarin
kullan ve tuzluğu sakla.... Ama ardı ardına yürütülen bilimsel araştırmalar,
her gün başka bir 'bilimsel gerçeğe' ışık tutuyor. İşte kolesterol ve kalp
sağlığı cephesinden son gerçekler:
YUMURTA: Sanıldığı gibi kalp düşmanı değil. Kolesterol bombası ama
artık biliyoruz ki, kolesterolün bir iyisi, bir de kötüsü var. Yumurta
kandaki kötü kolesterol oranını yükselten gıdalar arasında değil.
DOYMUŞ YAĞLAR: Kırmızı ette, tereyağında ve diğer hayvansal gıdalarda
var. Kalp ve damarlar için, kolesterolden daha büyük bir tehlike teşkil
edebilir.
DİĞER YAĞLAR: Zeytinyağı, diğer bitkisel yağlar ve somon ile ton
balığı yağı, sanki şifa: kötü kolesterol oranını düşürüp, kan dolaşımına
yardımcı oluyor.
MARGARİN: En az tereyağ kadar zararlı. Damar tıkayıcı. Genel kural;
margarin ne kadar yumuşaksa, o kadar iyi.
TUZ: Tuzdan tansiyonu yükselttiği için kaçınmak gerekiyordu. Ama
tansiyonu yüksek olmayanlar için durum nedir; hala açıklığa kavuşmuş değil.
EGZERSİZ: Jogging'e son. Kalp sağlığını korumak için öyle hababam
efor sarf etmek, nabız atışlarınızı tırmandırmak zorunda filan değilsiniz.
Uzmanlar, bahçe işleriyle, hatta ev işleriyle uğraşmanın, kalp sağlığı ve
vücut için gerekli egzersizi sağladığı görüşünde.
Bilimin verdiği en iyi yeni haber ise şu: Birkaç anahtar noktayı
öğrendiniz mi, kalbinize iyi bakmak çok kolay...
 |
Yağ ve kolesterol
O ilk 'bilimsel hurafeler' artık çok basit kaldı. Yani yumurtayı kesmek,
tereyağ yerine bitkisel yağ kullanmak, kırmızı et yememekle kolesterol
düşmüyor. Son bulgular, bu garipliklere bir nebze ışık tutuyor. Bir defa,
yediğiniz kolesterol oranı, kanınızdaki oranı belirleyecek diye bir
zorunluluk yok. Vücudun kendi kolesterol seviyesini ayarladığı da ortaya
çıkan yeni sonuçlar arasında. Yağlardan uzak durmak da kötü bir fikir. Zira
vücudun yağa ihtiyacı var. A ve D vitaminlerinin çözülmesi için yağ
gerekiyor, yoksa vücut tarafından absorbe edilemiyorlar. Düşük yağ oranlı
diyetlerin de tam olarak kalbe hizmet etmediği doğrulandı. Akdeniz insanları
mesela, kalorilerinin en az yüzde 30'unu yağlardan alıyorlar ve kalp
hastalığı oranları çok düşük.
|
|
Tuz
Yüksek tansiyonun kalp için kötü bir sinyal olduğu gerçeğini, bilimadamları
keşfedeli epey oldu. Ayrıca kılcal damarların da patlamasına yol açabilen
yüksek tansiyon, bu beyinde gerçekleşirse beyin kanamasına, kalp krizinden
sonra en yaygın ölüm nedenine yol açıyor. O yüzden tansiyonu yüksek
kişilerin sodyumdan; yani tuzdan uzak durmaları gerekiyor. Ama bundan normal
tansiyonlu kişiler için de tuz kullanmamanın iyi olduğu sonucu çıkmıyor.
Özellikle egsersiz yapanlar için, egsersiz sırasında vücutta tuz kaybı
olduğundan, tuz kullanmamak belki de hiç iyi bir fikir değil...
|
|
Egzersiz
1950'lerde başlatılan araştırmalar, spor yapanların kalp krizi geçirme
riskinin daha düşük olduğunu gösterdi. Bunun nedeni olarak da uzun süre,
kalbin de bir nevi kas olduğu ve çalıştıkça, direncinin arttığı söylendi.
Bir diğer faktör de, doktorlara göre, damarlara daha çok kan
pompalayabilmesi olabilir. Damarlar genişleyip, kan dolaşımı arttıkça, nabız
hızlandıkça, tansiyon da düşer ve böylece kalp krizi riski azalır. Egzersiz
yapanların hala yüzde 30 daha şanslı olduğu düşünülüyor, kalp krizi
geçirmeme babında... Ama yine de bu tespitlerin hepsi kesin değil. En çok
kafa kurcalayan sorun ise, egzersiz yaptıkça daha çok yapmanız gerekiyor.
Akıllı yiyin, sağlıklı yaşayın... |
SOĞAN VE SARMISAK
BİLDİĞİMİZ: Ağız kokuturlar; ihtiyarlar faydalı olduğunu rivayet eder...
UZMANLAR ŞİMDİ NE DİYOR: Soğanlar "flavonoid" ve sarmısak da "polifenol"
maddesi içerdiklerinden her ikisi de kalbe çok yararlı.
NE YAPMALIYIZ: Her ikisinden de bolca yemeli.
ZEYTİNYAĞI
BİLDİĞİMİZ: Bu da bir çeşit yağ, şişmanlatır. Kesinlikle uzak durulmalıdır.
UZMANLAR ŞİMDİ NE DİYOR: Vücut bir takım yağlara ihtiyaç duyar. Ve doymamış
yağ oranı yüksek olduğu için kolesterol seviyesini yükseltmeyeceğinden
zeytinyağı en iyi kaynaktır.
NE YAPMALIYIZ: Aşırıya kaçmamakta yarar var. Yemeklerde ve salatalarda
kullanmak tavsiye edilir.
YASAK LİSTESİNDEN ÇIKARIN
BİLDİĞİMİZ: Yumurta, kolesterol deposudur. Zehirdir. Uzak durmalıyız.
UZMANLAR ŞİMDİ NE DİYOR: Gıdanın ihtiva ettiği kolesterol ille de kandaki
kolesterol seviyesini yükseltmez.
NE YAPMALIYIZ: Kolesterol problemi varsa yumurtadan kaçının. Ancak yoksa
aşırıya kaçmadan yenmesinde bir sakınca yok.
KIRMIZI ET , BEYAZ ETE KARŞI
BİLDİĞİMİZ: Kırmızı et tavuktan daha çok kolesterol içerir. Bu nedenle kümes
hayvanlarına yönelin.
UZMANLAR ŞİMDİ NE DİYOR: Doymuş yağ sağlığa zararlıdır. Tavuk hala iyi,
özellikle derisini yemezseniz. Koyu renkli etlerden de kaçının.
NE YAPMALIYIZ: Tavuk ısmarlayın. Ama kızarmış değil.
NE KADAR YEŞİL , O KADAR İYİ
BİLDİĞİMİZ: Göbek salata ve marul. Her ikisi de yeşil ve her ikisi de
yapraklı dolayısıyla sağlığa yararlı.
DOKTORLAR ŞİMDİ NE DİYOR: Göbek salata sağlğınız için kötü değil. Ancak
sudan da daha besleyici değil. Diğer koyu yeşil yapraklı sebzeler de "flavonoid"
denilen (bir çişet bitki pigmenti) kalbe dost maddeyi içerdikleri için
yararlı.
NE YAPMALIYIZ: Salatanızdaki yeşilin rengini koyultun.
TUZU GEÇİN
BİLDİĞİMİZ: Tansiyonunuzu yükseklere çıkarır. daima, düşük sodyum içeren
tuzları tercih edin. Tuzluğa dokunulmamalı.
UZMANLAR ŞİMDİ NE DİYOR: Yüksek tansiyon probleminiz yoksa tuzluğa
dokunabilirsiniz.
NE YAPMALIYIZ: Düşük sodyumlu tuzlar zarar vermez hatta yararlı bile
olabilir. Ancak tuzlu krakerlere itibar etmeyin.
TEREYAĞ - MARGARİN
BİLDİĞİMİZ: Tereyağının her kaşığı kalp krizine çıkarılan bir davetiyedir.
UZMANLAR ŞİMDİ NE DİYOR: Bitkisel yağı, katı margarine dönüştürmek, tereyağı
kadar kötü.
NE YAPMALIYIZ: İyi kolesterolü artıracak yağlara dönülmeli. Sıvı margarin ya
da tereyağına alternatif olarak üretilen Benecol önerilebilir.
KELLİK
'Kelaj' kıvamında amiyane ifadeyle bir kelle, yalnızca façayı bozmakla
kalmıyor, uzmanlar kellerin, saçlılara göre 3 kat daha fazla kalp krizi
geçirdiğini ifade ediyor.
SOĞUK HAVA
Araştırmacılar, soğuk havanın sadece soğuk algınlığına yol açmakla
kalmadığını, kalbi de etkilediğini ortaya çıkardılar. Çok düşük sıcaklıklara
maruz kalmak kalp krizi riskini artırıyor. Kalbini seven, kışı sevmez...
DİŞ ETLERİ
Araştırmalar, diş eti hastalıklarının kalp krizi riskini neredeyse ikiye
katladığını kanıtladı. Bakteriler, kana geçip kalp damarlarındaki ölümcül
pıhtılaşmaları kolaylaştırıyor.
VÜCUT ŞEKLİ
Fazla kilolar zaten kalbin en büyük düşmanı. Ancak fazla kiloların
toplandığı yerler de kalp krizi riski açısından ipuçları taşıyor. Kalça
yerine göbekte toplanan fazla kilolar, kalp krizinin önceden habercisi
sayılıyor.
GÜN VE SAAT
Kalp krizi olayları genellikle akşama doğru 4 ile 6 saatleri arasında
meydana geliyor. Özellikle Pazartesi ve Cuma günleri kritik. |
|
